تمدن  مایا

مایاها در حدود  2500 سال قبل از میلاد از شمال آمریكا به سوی مكزیك جنوبی و آمریكای مركزی روی آوردند، حوالی هزاره یكم پیش از میلاد تیره‏ هایی از آنها پایه‏ های تمدن این سرزمین را در نواحی یوكتان، هندوراس و ارتفاعات گواتمالا َبنیان نهادند. این قوم فرهنگ شكارگری را كه بی تردید با خود به همراه آورده بودند رها كرده و فرهنگ یكجانشینی و كشاورزی را گسترش دادند و این آغازی شد برای ایجاد تمدن شهرنشینی، تـمـدنی كه نخـستیـن تمـدن نـیمكره باختری قبل از عصر مسیحیت به شمار می‏رود.  مایاها در زمینه هنر، پیشرفت نمایانی داشتند. وجود ویرانه‏ های شهرهای سنگی مایاها, گواه پیشرفت خارق‏ العاده فرهنگ آنهاست. مایاها گذشته از این آثار هنری، ظرف‏ های سفالین و پارچه‏ های عالی نیز تولید می‏كردند. آنها ریاضیات و نجوم را بخوبی می‏ دانستند و خط هیروگلیف آنان بسیار پیشرفته بود. به طور كلی تاریخ مایاها به سه دوره پیش از كلاسیك، كلاسیك و تاریخی تقسیم می‏شود و مهمترین آن عصر كلاسیك است كه از سال‏های 300  تا  900م در اوج خود بوده و پس از آن دوره‏های نزولی را طی كرده و در واقع در عصر حمله اسپانیایی‏ ها تمدنی مرده محسوب می‏ شده است.

تمدن اینكا

امپراطوری اینكا در سواحل اقیانوس آرام در آمریكای جنوبی، اكوادور، پرو و بولیوی گسترده بود. آنها در صنعت همانند مایاها پیشرفته بودند و از بعضی جهات نیز برتری داشتند. آثار چشمگیر فرهنگی ـ هنری اینكاها تقریباً همزمان با دوره مایاهاست. آنها به مس مقداری قلع می‏ افزودند و با آن ابزارهایی می ‏ساختند كه برخی از آنها را با طلا و نقره تزئین می‏ كردند و با ساخت آلیاژی كه به آن تومباگا می‏ گفتند ابزارهای بی همتایی می‏ ساختند. اینكاها در زمینه سفالگری نیز بسیار پیشرفته بودند و بدون استفاده از چرخ كوزه‏گری، كوزه‏ه ایی عالی می ‏ساختند. امپراطوری اینكا از سال 1400م. تا كشورگشایی اسپانیایی‏ ها در مرحله اوج خود بود.

تمدن آزتك

آزتك ها مردمانی نیرومند بودند كه بر اساس اسطوره‏ ها از - ازتلان- به جنوب مكزیك آمده بودند و پایتخت خویش را تنوچیتیلان می ‏نامیدند. پس از حمله اسپانیایی‏ها این شهر ویران گشت و اكنون شهر مكزیكو بر ویرانه‏ های آن قرار دارد. مذهب آزتك‏ها اختلاطی از ادیان بیگانه و عناصر آنها بوده است كه در آن قربانی كردن انسان امری بدیهی بوده و برای ادامه زندگی خدایانشان لازم می‏ دانستند. و شاید بتوان با اطمینان گفت كه همین اعتقاد راسخ آنها باعث انحطاط این تمدن شد. سرانجام در 13 اوت 1521 میلادی با پیروزی اسپانیایی‏ ها تمدن بزرگ آزتك نیز از میان رفت.

تمدن موچیكا و ویكوس

تمدن‏های كوچك دیگری نیز در میان فرهنگ‏های ساحلی دوره كلاسیك به وجود آمدند كه پس از مدتی به سبب برتری فرهنگ‏ های بزرگ و تازه شكل گرفته به فراموشی سپرده شدند. دو فرهنگ پر قدرت موچیكا و ویكوس از مشهورترین فرهنگ‏ های این دوران به شمار می‏ رفتند. آثار به‏ جا مانده از برخی از این تمدنها گویای پیشرفت غنی‏ ترین هنرها در میان این اقوام است. ظاهراً فرهنگ موچیكا مدت كوتاهی پس از آغاز سال میلادی، در حوالی چیكاما پدید آمد و با فرهنگ‏های سالینار، ویرو و به ویژه ویكوس مصادف شد. این تمدنها در سرزمینی به وسعت  300 كیلومتر در سده‏های سوم تا پنجم میلادی به اوج خود رسیدند. كشف فرهنگ ویكوس را باید به غارتگ%D@